Gra planszowa ratowników: edukacja przez zabawę dla dzieci

Gra planszowa „Zbuduj ekipę ratunkową” to projekt Bielskiego Pogotowia Ratunkowego, który łączy edukację z rozrywką, ucząc dzieci od 8 lat, jak wygląda praca zespołów ratownictwa medycznego i jakie wyposażenie znajduje się w ambulansach.

Projekt narodził się podczas towarzyskiego spotkania pracowników pogotowia, którzy prywatnie interesują się planszówkami. Troje twórców — ratowniczka medyczna Joanna Markieton, Rafał Waligóra i Julia Kwaśny — pracowało nad grą przez dziewięć miesięcy, zanim trafiła do szkół uczestniczących w przedsięwzięciach edukacyjnych placówki.

Jak działa gra i jakie ma zasady?

Mechanika planszówki nawiązuje do znanych gier ekonomicznych, takich jak Eurobusiness czy Monopoly, jednak całość opiera się na realiach funkcjonowania pogotowia ratunkowego. Gracze (od 2 do maksymalnie 6 osób) stopniowo kompletują wyposażenie i budują własny zespół ratowników.

Zadaniem uczestników jest zdobycie pełnego zestawu sprzętu, co pozwala na zbudowanie stacji. Następnie można do niej dołączyć ratowników medycznych. Najważniejszym celem gry jest utworzenie mobilnej stacji ratunkowej — gracz, który to osiągnie, otrzymuje największą liczbę pieniędzy i wygrywa.

Twórcy nie ograniczyli się do wykorzystania ratownictwa jedynie jako motywu graficznego. Poszczególne elementy rozgrywki odnoszą się do rzeczywistego sprzętu znajdującego się w ambulansach Bielskiego Pogotowia Ratunkowego.

Jakie elementy edukacyjne zawiera planszówka?

Gracze mogą przejść przez moduł związany z utrzymaniem drożności dróg oddechowych, poznając urządzenia wykorzystywane przez ratowników podczas udrażniania dróg oddechowych pacjenta. Planszówka zawiera również wyposażenie służące do zabezpieczania osób po urazach — między innymi pas do stabilizacji miednicy i deskę ortopedyczną.

Sprzęt został odwzorowany na podstawie przedmiotów rzeczywiście wykorzystywanych podczas interwencji zespołów ratownictwa medycznego. Dzięki temu dzieci poznają nie tylko nazwy urządzeń, ale i ich faktyczne zastosowanie.

Dwie instrukcje dla różnych grup wiekowych

Element	Dla dorosłych	Dla dzieci
Przewodnik	Instrukcja standardowa	Miś Wojtuś (postać edukacyjna)
Poziom skomplikowania	Pełne zasady gry	Uproszczone wyjaśnienia
Cel	Rozgrywka strategiczna	Poznanie sprzętu i roli ratowników
Dodatkowe materiały	Brak	Opisy każdego przedmiotu na planszy

Gra została przygotowana tak, aby mogli korzystać z niej zarówno dorośli, jak i młodsi uczestnicy. W pudełku znajdują się dwie instrukcje dostosowane do wieku graczy.

Pierwsza zawiera pełne zasady dla dorosłych. W drugiej rolę przewodnika pełni Miś Wojtuś — postać wykorzystywana przez Bielskie Pogotowie Ratunkowe podczas działań edukacyjnych skierowanych do dzieci. Miś Wojtuś opisuje każdy przedmiot przedstawiony na planszy, wyjaśniając, jak wygląda konkretne urządzenie znajdujące się w ambulansie i do czego jest ono wykorzystywane przez ratowników.

Dlaczego Pogotowie stworzyło grę edukacyjną?

Pracownikom pogotowia zależy na tym, aby dzieci zetknęły się z tematyką ratownictwa w chwili, gdy czują się dobrze, nic ich nie boli i nie znajdują się w sytuacji zagrożenia. Takie doświadczenie może później ograniczyć strach, gdy konieczne będzie wezwanie zespołu ratownictwa medycznego.

Sytuacja wygląda zupełnie inaczej podczas prawdziwej interwencji. Dziecko może być wówczas chore, ranne albo znajdować się w stanie zagrożenia zdrowia lub życia. Widok ambulansu, specjalistycznego wyposażenia i obcych osób wykonujących czynności medyczne może dodatkowo zwiększać jego stres.

Wcześniejsze poznanie sprzętu i zadań ratowników ma pomóc najmłodszym zrozumieć, że przyjeżdżająca załoga chce udzielić im pomocy. Planszówka jest jednym z elementów szerszych działań edukacyjnych prowadzonych przez Bielskie Pogotowie Ratunkowe.

Co to oznacza dla rodziców i nauczycieli?

Gra stanowi praktyczne narzędzie desensytyzacji — procesu, w którym dzieci stopniowo przyzwyczajają się do elementów mogących wywoływać strach. Zamiast czekać na sytuację kryzysową, rodzice mogą wykorzystać planszówkę do oswajania dzieci z tematyką ratownictwa w bezpiecznym, zabawowym kontekście.

Dla nauczycieli gra to gotowy materiał edukacyjny, który łączy naukę z zaangażowaniem. Dzieci uczą się rzeczywistych informacji o pracy ratowników, a jednocześnie rozwijają umiejętności strategiczne i współpracy.

Placówka cyklicznie wydaje także książeczkę zatytułowaną „Miś Wojtuś”, która w przystępny sposób oswaja najmłodszych z pracą pogotowia, ratownikami oraz wyposażeniem wykorzystywanym podczas udzielania pomocy. Planszówka doskonale uzupełnia tę edukacyjną ścieżkę.

Gra nie trafiła do regularnej sprzedaży — Bielskie Pogotowie Ratunkowe samodzielnie ją zaprojektowało i zamówiło, a następnie rozpowszechnia w szkołach uczestniczących w organizowanych przez placówkę przedsięwzięciach, takich jak Dzień Otwarty Pogotowia przygotowywany z okazji Dnia Dziecka.